24/04/2019

Các cuộc cách mạng công nghiệp và những bước thay đổi của Marketing

Cách mạng công nghiệp lần 4 hay 4.0 đang là chủ đề vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại Việt Nam. Từ 2017 đến nay, các chủ đề về 4.0 liên tục được trao đổi trên các góc độ khác nhau của kinh doanh. vậy trong marketing, cuộc cách mạng công nghiệp này đã có những ảnh hưởng như thế nào

1. Cách mạng công nghiệp

Cách mạng công nghiệp là cuộc cách mạng trong lĩnh vực sản xuất; là sự thay đổi cơ bản các điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và kỹ thuật. Trong nội dung bài viết này, người viết không nói quá nhiều về các cuộc cách mạng công nghiệp mà đầy là cơ sở để nói về nộ dung sự thay đổi của Marketing trong từng cuộc cách mạng công nghiệp

Báo chí thường mô tả Công nghiệp 4.0 với các thành tựu của Trí tuệ Nhân tạo, với máy móc tự động và thông minh như ô-tô tự lái, in ấn 3 chiều, kết nối vạn vật (IoT), công nghệ sinh học và công nghệ nano,… Nhưng cốt lõi của những đột phá này là Công nghệ số. Toàn cảnh của cách mạng 4.0 trên thế giới các bạn xem trong video sau:

Toàn cảnh cách mạng công nghệ 4.0 trên thế giới

2. Sự thay đổi của Marketing

Marketing 1.0: Hướng đến sản phẩm và sản xuất

Đây là giai đoạn thị trường thiếu hụt hàng hóa, nhu cầu của người tiêu dùng còn đơn giản và có ít sự lựa chọn. Mục tiêu quan trọng của marketing trong giai đoạn này là “Bán được hàng”

Cuộc cách mạng 1.0 là nguồn cơn dẫn đến sự ra đời của các sản phẩm mới, lạ, tân tiến phục vụ cho nhu cầu của con người.

Các kênh truyền thông chính: Báo chí, tờ rơi, radio, áp phích, thư, điện thoại … các câu khẩu hiệu quảng cáo thường đi thẳng vào chất lượng sản phẩm.

Marketing 2.0: Hướng đến khách hàng

Khi công nghệ thông tin phát triển, thị trường cạnh tranh gay gắt hơn, khách hàng với nhiều nguồn thông tin để so sanh, đánh giá cũng trở nên kén chọn hơn. Một sản phẩm tốt giờ đây cũng khó bán được hàng nên cần phải thấu hiểu khách hàng và nhu cầu của khách hàng nhiều hơn

Thương hiệu tập trung vào “định vị” và tạo sự khác biệt để chiếm giữ vị trí TOM trong tư tưởng của khách hàng.

Marketing 3.0: Hướng đến các giá trị

Các công nghệ mới như mạng xã hội xuất hiện làm cho người tiêu dùng được kết nối và tương tác với nhau nhiều hơn, từ đó tạo ra áp lực lớn đối với thương hiệu. Trong cuốn sách “Marketing 3.0: Từ sản phẩm đến khách hàng đến tinh thần nhân văn”, Philip Kotler biện luận rằng, tầng nấc cao hơn của mô hình marketing hiện đại là hướng tới giá trị tinh thần mà khách hàng tin tưởng và theo đuổi. Khách hàng sẽ lựa chọn các doanh nghiệp có các sản phẩm đáp ứng những nhu cầu sâu xa hơn đối với khả năng tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề xã hội, sáng tạo các giá trị nhân văn và văn hoá, sự gắn kết của cộng đồng và lý tưởng hoá.

Ngày nay, khi mà các tính năng và chất lượng sản phẩm hầu như không còn nhiều khác biệt, và ngay cả trải nghiệm của khách hàng giữa các đối thủ cạnh tranh cũng không quá khác xa nhau, việc xác lập chiến lược khác biệt hoá của thương hiệu sẽ nằm ở những giá trị tinh thần mà bản thân thương hiệu có thể tạo dựng

Và đó chính là cách những thương hiệu dẫn đầu như Starbucks, Coca-Cola, Red Bulls, Vinamilk, Viettel… đang làm marketing.

Các công ty khởi nghiệp vẫn thường trăn trở với việc tìm ra điểm bán hàng độc đáo (unique selling point – USP) để xác lập chiến lược cạnh tranh khi manh nha tham gia vào thị trường. Nhiều bạn trẻ đặt câu hỏi rằng: Việc tìm ra một sản phẩm tạo ra nhu cầu mới tinh trên thị trường là hầu như rất khó, nhưng làm thế nào để tạo ra USP cho các sản phẩm không còn là mới, đã hiện diện đâu đó trên thị trường? Tôi sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện về TOMS – một công ty giày vải và kính mắt ở Playa Del Rey, California, Hoa Kỳ. Công ty này do Blake Mycoskie, một doanh nhân và nhà hoạt động thiện nguyện sinh trưởng ở Arlington, Texas, sáng lập từ câu chuyện những đôi chân trần của những đứa trẻ nghèo ở Argentina. Cứ mỗi đôi giày TOMS được bán ra, một đứa trẻ nghèo sẽ có một đôi giày để đi, và cứ mỗi chiếc kính mắt được bán ra, một phần lợi nhuận được dành để chữa thị lực hoặc cung cấp kính miễn phí ở các nước đang phát triển. TOMS không phải là một công ty phi lợi nhuận hoặc một tổ chức từ thiện, nhưng đã thành công từ ý tưởng tạo ra sự công bằng cho những người yếu thế.

Một câu chuyện khác kể về Davines, một thương hiệu chăm sóc tóc không phải là lớn nhất thế giới, nhưng chinh phục thị trường Việt Nam bằng triết lý bảo vệ những giá trị văn hoá có nguy cơ bị biến mất. Họ không làm quảng cáo ồn ào, nhưng nhẫn nại đưa nghệ thuật đến gần với công chúng, tổ chức triển lãm nghệ thuật ở nơi công cộng và tôn vinh những con người chăm chút gìn giữ văn hoá.

The Body Shop luôn giữ vị trí quán quân trong bảng xếp hạng các doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội toàn cầu, bởi công ty này chỉ sản xuất ra những sản phẩm thân thiện với môi trường, không kiểm nghiệm trên động vật và theo đuổi công bằng thương mại. Starbucks trở thành vĩ đại với triết lý quần chúng và tính nhân bản. CocaCola khẳng định vị trí tiên phong với các chiến dịch tiếp thị nhân văn ở Trung Đông và bảo vệ môi trường. Vinamilk là người khổng lồ không phải bởi thị giá khủng mà vì chiến lược nâng chiều cao của trẻ em Việt Nam… Đó là những thương hiệu nổi bật trong xu hướng áp dụng marketing 3.0.

the body shop  Các cuộc cách mạng công nghiệp và những bước thay đổi của Marketing the body shop
the body shop

Marketing 4.0: Marketing trong kỷ nguyên Digital

Kotler và các cộng sự (2017) đưa ra định nghĩa marketing 4.0 là phương pháp tiếp cận marketing kết hợp giữa các tương tác trực tuyến và trực tiếp giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, pha trộn giữa phong cách và giá trị thực tế trong quá trình xây dựng thương hiệu và quan trọng nhất là sự bổ trợ lẫn nhau giữa kết nối máy – máy và tiếp xúc trực tiếp người – người nhằm tăng cường cam kết gắn bó của khách hàng với doanh nghiệp.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet, con người có thể kết nối với nhau dễ dàng hơn và khái niệm “thế giới phẳng” đã được thể hiện rõ ràng. Điều này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng sẽ trở nên quyền lực hơn và có  rất nhiều sự lựa chọn. Vì thế các doanh nghiệp cần có những sự thay đổi về tư duy bán hàng và cách làm tiếp thị sao cho phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Trong quyển sách “Marketing 4.0: Moving from Traditional to Digital”, Philip Kotler đã đề cập đến sự chuyển dịch từ mô hình Marketing 4P sang 4C. 4P trong truyền thống bao gồm: Product, Price, Promotion và Place. Trong Marketing 4C thì 4 yếu tố đó là:

  • Co-creation: Đâu là việc dựa vào kiến thức, trải nghiệm và nhu cầu của cộng đồng để tạo thu thập nguồn thông tin đầu vào cho các thương hiệu. Các công ty về công nghệ đặc biệt chú ý đến yếu tố này khi họ luôn luôn có một cộng đồng người dùng sử dụng ứng dụng của họ hằng ngày. Từ đó, phòng R&D của doanh nghiệp sẽ dựa vào những ý kiến và phản ứng của cộng đồng để mang đến những cải tiến cho sản phẩm của mình ngày càng thân thiện và đáp ứng nhu cầu thực của người dùng.
  • Currency: Cụ thể và dễ thấy nhất là việc định giá của 2 thương hiệu xe ôm công nghệ Uber và Grab. Việc định giá của Grab và Uber sẽ linh hoạt tùy theo nhu cầu của thị trường. Nếu như lượng cầu lớn hơn cung thì giá sẽ bị đẩy lên cao hơn so với các thời điểm ngược lại. Tuy nhiên, khi nhìn vào sự linh hoạt của giá chúng ta phải hiểu rằng là giá không phải lúc nào cũng tăng mà đôi khi vẫn được giảm xuống. Vì thế ta có thể nhận thấy rằng cùng một loại sản phẩm nhưng lại được định giá rất linh hoạt. Chúng ta cũng biết rằng chi phí để đi tìm một khách hàng mới bao giờ cũng sẽ cao hơn chi phí để giữ chân một khách hàng cũ.
  • Community: Sau khi dựa vào yếu tố C đầu tiên (Co-creation) tức là dựa vào những thông tin xuất phát từ cộng đồng để đưa ra những cải tiến và ý tưởng về những sản phẩm mới, Thì chúng ta phải chủ động tiếp cận lại cộng đồng của mình. Vì khi làm thế, mới có thể dựa trên những nhu cầu thực của cộng đồng này để tạo ra những sản phẩm mới và họ sẽ dễ dàng đón nhận.
  • Conversation: Những cuộc thảo luận sẽ trở thành một kênh truyền thông miễn phí vô cùng hiệu quả. Khách hàng khi tiến hành thảo luận với nhau, chia sẻ về trải nghiệm khi sử dụng sản phẩm. Những người xung quanh sẽ nghe được những chia sẻ đầy tin tưởng đó, hoặc sẽ được giới thiệu để sử dụng sản phẩm. Đây là một kênh quảng bá hiệu quả và nâng cao được niềm tin của khách hàng cho doanh nghiệp.

Marketing 4.0 phát triển, quảng cáo hiển thị lên ngôi

Quảng cáo hiển thị là một loại hình quảng cáo online, xuất hiện dưới nhiều dạng thức khác nhau như: quảng cáo banner, quảng cáo video,… Không giống như những loại quảng cáo dưới dạng text, quảng cáo hiển thị sẽ chủ yếu dựa vào các yếu tố như hình ảnh, âm thanh, và video để truyền đạt thông điệp quảng cáo đến với khách hàng.

Trong thời buổi công nghệ và thiết bị ngày càng tiên tiến như hiện tại, quảng cáo hiển thị sẽ được tích hợp rất nhiều yếu tố khác nhau để đáp ứng kịp thời theo sự phát triển của công nghệ. Dù đã được ứng dụng rất lâu vào những chiến lược Digital Marketing, các hình thức quảng cáo vừa nêu trên chưa từng mất đi vị trí chiến lược và tính ưu việt của chúng, đây như một công cụ giúp tăng việc nhận diện và gợi nhớ thương hiệu một cách ấn tượng nhất.

Marketing 4.0 là gì không còn là câu hỏi khó giải đáp. Nhưng để hiểu và có thể ứng dụng Marketing 4.0 một cách hiệu quả nhất là một bài toán khó. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng Marketing 4.0 là xu hướng của thời đại, doanh nghiệp của bạn muốn tồn tại được, chỉ duy nhất một con đường là thích nghi cùng sự phát triển của nó. Bên cạnh những xu hướng vừa nêu trên, Marketing 4.0 còn đề cao vai trò của các công cụ khác như: Content Marketing, Viral Marketing, IMC,…

Kiến thức Marketing

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *