13/10/2019

PHƯƠNG PHÁP HỌC MARKETING HIỆU QUẢ

“Phương pháp học marketing” là từ khoa được tôi tìm khi dự định viết nội dung này, nhưng có vẻ kết quả không nhiều lăm. Loại trừ các nội dung quảng cáo thì có 4 bài

PHƯƠNG PHÁP HỌC MARKETING HIỆU QUẢ search phuong phap hoc marketing hieu qua
Hình 1 – Tìm bài viết liên quan đến Phương pháp học marketing trên Google, 13.10.2019

(1) Bài viết từ website Marketing chiến lược – là bài của thầy Đỗ Hòa, nội dung rất hay, và khái quát.

(2) Bài viết từ blog Phạm Đình Quân – dưới góc độ người tự mày mò và tiếp cận digital marketing nên cách viết có phần chưa khách quan và không tiếp cận dưới góc độ ngành marketing

(3) Bài viết trên web YBOX – trích dẫn lại bài viết từ thầy Đỗ Hòa

Với sự bùng nổ về Digital marketing thì khi tìm lại có rất nhiều, rất nhiều bài viết về “cách học digital marketing hiệu quả”. Nhưng nếu tiếp cận Digital marketing mà thiếu những kiến thức nền tảng và tư duy marketing thì rất khó đạt được mục tiêu “lợi nhuận thông qua sự hài lòng của khách hàng”. Ở bài viết này, mình chia sẻ dưới góc độ của người đang tham gia giảng dạy về marketing và hơn 20 năm kinh nghiệm đi học và vẫn tiếp tục trải bước trên con đường này.

Nhìn chung phương pháp học Marketing cũng tương tự như các môn học khác. Quá trình học nên tiếp cận theo hướng “CHỦ ĐỘNG” thay vì “BỊ ĐỘNG” Ví dụ như học Tiếng Anh, nếu đọc nhiều, nghe nhiều, biết phát triển ý, biết đặt câu hỏi nhưng không chủ động nói, không viết thường xuyên và sử dụng những gì đã học vào quá trình giao tiếp thì vẫn có thể biết tiếng anh, thi vẫn đạt điểm cao nhưng không giao tiếp được.

Tiến trình Đọc – Học – Vọc hay Biết – Hiểu – Hành nói ra thì dễ nhưng cứ phải tới khi đụng và ngã ngửa rồi mới hiểu ra và khi có được động lực kèm môi trường thì chịu học và thích học

Trước khi đi vào những gợi ý về về phương pháp cho Marketing hãy tìm hiểu cách tiếp cận PHƯƠNG PHÁP HỌC theo mô hình “NÓN HỌC TẬP” của tiến sĩ Edgar Dale

1. Mô hình “NÓN HỌC TẬP”

Đây là nghiên cứu của nhà giáo của nhà giáo người Mỹ Edgar Dale ra đời cách đây cũng tầm 70 năm. Mô hình “NÓN HỌC TẬP” có ý nghĩa quan trọng trong cả quá trình học tập và giảng dạy. Với người làm giáo viên, mô hình giúp định hình phương pháp giảng dạy chủ động, kết hợp các hình thức khác nhau để kích thích mọi giác quan của người học. Với người học, họ cũng có thể tham khảo để biết cách học chủ động sao cho tiếp thu hiệu quả và thực hành được chính xác những gì đã học, điều này giúp người học nhớ lâu và hiểu sâu những kiến thức đã học và có thể ứng dụng được vào thực tế.

Tháp đồ đơn giản này được minh học trong hình bên dưới

PHƯƠNG PHÁP HỌC MARKETING HIỆU QUẢ Mo hinh NON HOC TAP
Hình 2 – Mô hình nón học tập của Adgar Dale, 1969

Sự trải nghiệm của người học rất khác biệt, mỗi loại trải nghiệm sẽ được tạo ra từ một “môi trường học liệu” ( materials ) khác nhau và đạt được hiệu quả giáo dục theo nhiều mức độ không hề giống nhau.

Các loại học liệu được mô tả trong hình như Verbal Symbols ( các tín hiệu, biểu tượng  âm thanh ) hay Visual Symbols ( các tín hiệu, biểu tượng trực quan ) hay các loại học liệu mang tính tích hợp như Motion Picutures ( ảnh động ), Television ( ti vi ), hay Exhibits, Demonstration (các môi trường giả lập hoặc môi trường thực ) cung cấp các dung lượng trải nghiệm với độ lớn khác nhau. Cụ thể ở đây ta có thể thấy được về mặt định lượng thông tin và tri thức mà chúng ta thu thập được từ các loại học liệu khác nhau này

Càng ở vùng trên đỉnh nón thì hoạt động học tập càng nghèo tính trải nghiệm như chỉ đọc, nghe , xem các hình tĩnh sẽ chỉ giúp người học đạt được các cấp độ thấp của trí năng như :

Define ( định nghĩa ),  List ( liệt kê ),  Describe ( mô tả) và Explain ( Giải thích )

(a) Cấp độ THẤP của Nhận biết

Còn các hoạt động giàu tính trải nghiệm như tham gia các tình huống bài học cộng tác trong lớp, trực tiếp thực hành, tham gia tình huống giả lập thực tiễn, nhập vai etc.. sẽ giúp người học đạt được tới cấp độ cao hơn của trí năng là:

Demonstrate ( minh họa ), Apply ( Ứng dụng ) , Practice ( thực hành ) hay Analyze ( phân tích ), Define ( định nghĩa sâu ), Create ( tạo lập ) và Evaluate đánh giá về chính sản phẩm tri thức của mình –> tạo ra Meta knowledge ( Siêu tri thức, tri thức vê tri thức ). 

(b) Cấp độ cao hơn của Nhận biết
PHƯƠNG PHÁP HỌC MARKETING HIỆU QUẢ Cone of learning export 11x17 1024x752
Hình 3 – Mô hình nón và kinh nghiệm HỌC TẬP

Ngoài ra thì điều quan trọng nữa mà chúng ta có thể thấy được từ cái nón này là các con số % cho biết chúng ta nhớ gì và quên gì, cái gì là kiến thức chui vào đầu còn cái gì sẽ trôi tuột đi mất. Rõ ràng là độ hấp dẫn của các trải nghiệm sẽ làm chúng ta cảm thấy thoải mái hơn trong việc tiếp cận tri thức, tri thức nó dễ vào đầu hơn, chung thủy với chúng ta hơn. Trải nghiệm càng kém hấp dẫn thì tri thức nó càng bạc tình, sớm đội nón ( không phải nón trải nghiệm ) mà ra đi.

Như vậy muốn học được nhiều kiến thức thì càng cần phải nhúng mình vào các môi trường giàu tính trải nghiệm, càng học ở đời thực càng tốt.  Điều này lý giải được một thực tế là tại sao có những người không hề được học cao nhưng họ lại rất thành công, ở đây là thành công bằng kiến thức, trí tuệ  chứ không phải bằng cái gì khác.

Có thể đặt ra các câu hỏi như :”Tại sao chức vô địch phát minh với 1093 bằng sáng chế phát minh lại do Edison một người không hề được học hành đào tạo bài bản nắm giữ, tại sao nông dân sáng chế ra máy nọ máy kia mà không thấy các kỹ sư, giáo sư tiến sĩ có sản phẩm trình làng?” à Là bởi vì các môi trường Academic chưa phải là môi trường giàu tính trải nghiệm sáng tạo nhất cho năng lực học tập và phát huy vận dụng kiến thức của con người. 

Có những môi trường khác còn “ưu việt” hơn môi trường giáo dục hàn lâm, nên ngay cả khi bạn có tốt nghiệp các trường top của thế giới như Hardvard, Cambridge, Sorbone, Todai… thì cũng khoan tự hào vội. Những người như Bill Gate, Steve Job hay Mark Zuckerbeg thực tế là họ đã bỏ học, và đó cũng là vì họ phát hiện ra rằng có những môi trường trải nghiệm sáng tạo hơn cho họ so với cái trường danh tiếng mà họ đang học. Hầu hết những người quyết định vận mệnh thế giới này đều trưởng thành từ môi trường thực tế của cuộc sống với muôn ngàn màu sắc giàu có hơn nhiều so với những gì các trường đại học có thể cung cấp.

 2. Phương pháp học marketing

Dựa theo mô hình của Dale thì bây giờ chúng ta sẽ học Marketing như thế nào

1. Đọc lý thuyết và tập thói quen take-note vào sổ ghi chép cá nhân. Song song với đó là tìm các ví dụ thực tế trên thị trường để minh họa. Khi tìm được thì lập tập ghi chú cùng với lý thuyết đã lưu trong sổ. Cách tìm ví dụ thực tế thì buộc phải đến các siêu thị, các trung tâm thương mại lớn – nơi có đa dạng chủng loại sản phẩm, xem quảng cáo, đọc báo, quan sát các hoạt động marketing trong thực tế để so sánh với lý thuyết

2. Theo dõi hoạt động quảng cáo của các doanh nghiệp, tập phân tích và trả lời các câu hỏi như:
– Khán giả mục tiêu mà quảng cáo này hướng đến
– Thông điệp mà quảng cáo muốn nói với khách hàng
– Sản phẩm/ chủng loại sản phẩm đang được quảng cáo
– Các lợi ích mà sản phẩm hứa hẹn là gì? Đâu là lợi ích lý tính và đâu là lợi ích cảm tính?
– Lý do gì được sử dụng dể thuyết phục người nghe (RTBs – Reasons to believe)
– Điểm khác biệt nào vượt trội của sản phẩm so với đối thủ (USP – unique selling point)
– Quảng cáo đang được phát trên phương tiện nào? Ngoài ra còn phương tiện nào nữa không?
– …
Những câu hỏi được đặt ra và tự tìm câu trả lời sẽ giúp người học hiểu rõ được các khái niệm căn bản nhất về marketing

3. Liên tục cập nhật kiến thức dưới nhiều góc độ như: đọc báo, tạp chí, thông tin về kinh tế, xã hội, chính trị, luật pháp, công nghệ, môi trường, văn hóa…Đọc các thông tin về doanh nghiệp, doanh nhân và đặc biệt là các case-study được doanh nghiệp chia sẻ. Tuy nhiên song song với việc đọc, cần phải suy ngẫm, tập phân tích để cố giải đáp lý do vì sao họ lại làm như vậy? làm thế thì có ưu điểm và hạn chế gì? Còn cách làm nào khác hiệu quả hơn không?

4. Rèn kỹ năng đặt câu hỏi và tư duy logic. Vì đây là cách học nhanh nhất và cũng là phương tiện tốt nhất để bạn tương tác với giảng viên, các anh chị có kinh nghiệm làm việc và thói quen logic trong công việc

5. Đặt ra mục tiêu cụ thể cho việc học, đơn giản nhất chính là ĐIỂM SỐ và thành tích trong môi trường học. Mặc dù điểm số không phải là tất cả để quyết định thành công của nghề nghiệp, nhưng đó chính là cách để bạn tạo ĐỘNG LỰC và thậm chí là ÁP LỰC trong công việc, học tập và tác phong LUÔN NỖ LỰC hết mình trong mọi công việc được giao. Đôi nghĩ hãy nghĩ (1) ba mẹ là chủ doanh nghiệp. (2) bạn là nhân viên (3) thầy cô, bạn bè là đối tác (4) nhiệm vụ cần làm và đặt KPI mà ba mẹ đặt ra với chi phí thấp nhất. Vì vậy nếu có thấy mệt mỏi và muốn nghỉ 1 buổi học – hãy đặt lên cán cân chi phí và chi phí cơ hội để quyết định. và luôn nhớ ĐỪNG QUÁ NUÔNG CHIỀU BẢN THÂN – NO PAIN, NO GAIN

6. Đi làm thêm. Lý do mình đưa ra ý kiến này cuối cùng vì rất khó để đi làm thêm mà có được kinh nghiệm đúng nội dung đang học vì đa số các doanh nghiệp cần sinh viên để làm các công việc liên quan đến phục vụ, bán hàng .. chứ không phải part-time trong bộ phận marketing, và dù có tìm được công việc part-time trong bộ phận marketing thì sinh viên cũng chưa thể nhận ra các hoạt động marketing mang tính chiến lược vì chỉ được giao các công việc ở tầm thực thi chiến thuật mà thôi. Vì vậy, đa số các bạn sa đà vào kiếm tiền và lấy lý do lấy kinh nghiệm để biện minh. Nhưng dù gì thì đi làm thêm vẫn là 1 cách để các bạn làm quen với môi trường thực tế và biết cách hoàn thiện kỹ năng cơ bản. Tuy nhiên thời gian làm thêm KHÔNG ĐƯỢC VƯỢT QUÁ 1/3 QUỸ THỜI GIAN NHÀN RỖI và không vượt quá ½ thời gian dành cho việc tìm hiểu về kiến thức.

Trên đây là một vài gợi ý của mình đành cho các bạn mới bước chân vào ngành marketing, đặc biệt là các bạn tự học về marketing. Nếu có gì thắc măc, các bạn comment bên dưới để mình trao đổi thêm nhé

Ths. Nguyễn Ngọc Bích Trâm, tổng hợp và bổ sung

Tài liệu tham khảo:
1. Edgar Dale (1969). Audio – visual Methods in Teaching
2. Bài viết có sử dụng tư liệu tham khảo từ FB Thành Nguyễn
3. Website marketingchienluoc.com

GÓC KIẾN THỨC ,

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *